Đánh thức viên ngọc xanh Tây Bắc: Quy hoạch Khu du lịch Quốc gia Hồ Hòa Bình với quy mô 52.200 ha

Khu du lịch Quốc gia Hồ Hòa Bình vốn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển từ những năm trước. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn phát triển mới gắn với yêu cầu cơ cấu lại không gian kinh tế - xã hội, điều chỉnh địa giới hành chính và tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, tỉnh đang khẩn trương hoàn thiện đồ án "Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu du lịch Quốc gia Hồ Hòa Bình đến năm 2035, định hướng đến năm 2050".

Cụ thể, trong hội nghị nghe báo cáo đồ án quy hoạch diễn ra ngày 29/9/2026, ông Trần Duy Đông, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ đã chủ trì rà soát toàn diện phương án lập quy hoạch trên phạm vi địa giới hành chính rộng lớn bao gồm nhiều xã, phường (như Hòa Bình, Thống Nhất, Tân Hòa, Đà Bắc, Cao Sơn, Tiền Phong, Quy Đức, Tân Mai, Mường Hoa và Thung Nai) với tổng diện tích tự nhiên khoảng 52.200 ha.

Việc điều chỉnh quy hoạch lần này đóng vai trò là hành lang pháp lý quan trọng nhằm giải quyết các bài toán về hạ tầng, phân khu chức năng, đồng thời khắc phục những bất cập trong quản lý tài nguyên đất đai, bảo vệ môi trường sinh thái lòng hồ trước sức hút đầu tư ngày càng lớn.

Được thiên nhiên ưu đãi ban tặng diện tích mặt nước lớn khoảng 9.000 ha cùng dung tích chứa lên tới 9,45 tỷ m3, hồ Hòa Bình trải dài hơn 200 km, đan xen giữa hệ thống hàng trăm đảo lớn nhỏ và các dãy núi đá vôi trùng điệp. Địa thế kỳ vĩ này đã tạo nên cảnh quan đặc trưng khiến giới chuyên môn và du khách ví von nơi đây là “Vịnh Hạ Long trên núi” của Việt Nam.

Bên cạnh yếu tố cảnh quan, không gian du lịch Hồ Hòa Bình còn sở hữu hệ sinh thái giá trị đa dạng như: Hệ thống di sản văn hóa - tâm linh: Nổi bật với đền Bà Chúa Thác Bờ, động Thác Bờ, động Hoa Tiên, đảo Ngọc, đảo Dừa, thu hút lượng lớn du khách hành hương mỗi mùa lễ hội; Dấu ấn công nghiệp lịch sử gồm Nhà máy Thủy điện Hòa Bình – công trình thế kỷ được khởi công năm 1979, khánh thành năm 1994 với công suất 1.920 MW, từng giữ kỷ lục lớn nhất Đông Nam Á trong thế kỷ XX; Bản sắc văn hóa bản địa đặc sắc - Không gian văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào các dân tộc Mường, Dao sinh sống ven hồ, tạo nền tảng vững chắc để phát triển mô hình du lịch cộng đồng bền vững.

Theo đồ án quy hoạch được nghiên cứu, Khu du lịch Quốc gia Hồ Hòa Bình được kỳ vọng trở thành một trong 12 khu du lịch quốc gia trọng điểm của vùng, với các định hướng chiến lược cụ thể:

Về Mô hình không gian: Tổ chức theo mô hình một trung tâm khu du lịch gắn kết chặt chẽ với bốn trung tâm động lực, phân định rõ vai trò của từng phân khu chức năng và hệ thống hạ tầng giao thông kết nối liên vùng.

Quy mô lưu trú và hạ tầng dịch vụ: Chia thành các phân khu trọng điểm như phân khu Hiền Lương - Thanh Bình - Vầy Nưa (dự kiến phát triển khoảng 1.100 phòng khách sạn) và phân khu Ngòi Hoa - Thung Nai - Suối Hoa (định hướng là trung tâm dịch vụ du lịch với khoảng 3.000 - 3.100 phòng lưu trú). Đến năm 2035, toàn khu du lịch đặt mục tiêu đạt quy mô gần 6.000 phòng lưu trú, năng lực phục vụ đón khoảng 2,5 - 3 triệu lượt khách mỗi năm.

Mục tiêu, đến năm 2050, phấn đấu xây dựng nơi đây thành trung tâm du lịch xanh, thông minh, mang bản sắc độc đáo và đủ sức cạnh tranh với các mô hình du lịch sinh thái quy mô lớn trong nước cũng như khu vực.

Song song với mục tiêu kinh tế, các cơ quan quản lý nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi là phải ràng buộc chặt chẽ các giải pháp bảo vệ môi trường, giữ gìn hệ thống rừng phòng hộ, nguồn nước và cảnh quan lòng hồ, đảm bảo phát triển du lịch hài hòa với sinh thái và bền vững trong tương lai.