ASF AGM 2026: Nhật Bản "đánh thức" dòng tiền tiết kiệm, Hong Kong bùng nổ IPO
Trong khuôn khổ Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á, đại diện các tổ chức thành viên đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm đáng chú ý về mở rộng dòng vốn, phát triển nhà đầu tư, IPO, trái phiếu và số hóa thị trường.
Sáng 2/10, trong khuôn khổ Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á lần thứ 31 (ASF AGM 2026) tổ chức tại Hà Nội, đại diện các tổ chức thành viên và đối tác quốc tế tiếp tục trình bày các báo cáo cập nhật về diễn biến thị trường, cải cách chính sách và những xu hướng mới đang định hình thị trường vốn.
ASF AGM 2026 do Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam (VASB) và Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) đồng đăng cai, phối hợp với Hiệp hội Các nhà kinh doanh Chứng khoán Nhật Bản (JSDA) - Ban Thư ký ASF cùng các tổ chức thành viên.
Hội nghị quy tụ đại diện cơ quan quản lý, các hiệp hội chứng khoán, tổ chức tài chính quốc tế, định chế thị trường và chuyên gia đến từ nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ. ASF hiện kết nối 30 tổ chức thành viên thuộc 23 quốc gia và vùng lãnh thổ tại châu Á - châu Đại Dương.
Nhật Bản gợi mở bài toán đưa dòng tiền tiết kiệm vào thị trường vốn
Một trong những phần chia sẻ đáng chú ý tại phiên sáng đến từ Hiệp hội Các nhà kinh doanh Chứng khoán Nhật Bản (JSDA) - tổ chức có mối liên hệ đặc biệt với ASF khi chính JSDA là bên khởi xướng thành lập Diễn đàn từ năm 1995 và hiện tiếp tục đảm nhiệm vai trò Ban Thư ký. Việt Nam hiện có VASB và VBMA cùng tham gia mạng lưới ASF.
Từ vị trí đó, báo cáo của JSDA không chỉ cập nhật diễn biến thị trường Nhật Bản mà còn đưa ra một kinh nghiệm đáng chú ý đối với những thị trường đang tìm cách mở rộng nguồn vốn dài hạn, làm thế nào để chuyển một phần nguồn tiền tiết kiệm của người dân sang đầu tư thông qua thị trường vốn.
Theo JSDA, Nhật Bản đang thúc đẩy mạnh chiến lược này trong bối cảnh Chính phủ nước này công bố “Chiến lược dịch vụ tài chính thúc đẩy đầu tư tăng trưởng” vào tháng 7/2026. Chính sách hướng tới tạo vòng tuần hoàn vốn giữa hộ gia đình, tổ chức sở hữu tài sản, các định chế tài chính và doanh nghiệp, đồng thời tăng nguồn vốn phục vụ đầu tư và nâng giá trị doanh nghiệp.
Trong đó, mục tiêu đáng chú ý là nâng tỷ trọng cổ phiếu, quỹ đầu tư và chứng khoán nợ trong tổng tài sản tài chính hộ gia đình lên 40% vào năm 2040. Hiện tỷ lệ này tại Nhật Bản mới khoảng 27%, trong khi gần một nửa tài sản tài chính hộ gia đình vẫn nằm ở tiền mặt và tiền gửi.
Công cụ trung tâm của quá trình này là NISA, chương trình tài khoản đầu tư có ưu đãi thuế. Tính đến cuối năm 2025, Nhật Bản có khoảng 28,21 triệu tài khoản NISA, tăng gần 7 triệu tài khoản sau khi cơ chế được mở rộng từ năm 2024. Tổng giá trị đầu tư thông qua NISA đạt 71,4 nghìn tỷ yên.
Theo chia sẻ từ JSDA, đầu tư chứng khoán đã mở rộng sang nhiều nhóm thu nhập. Khoảng 41,8% nhà đầu tư cá nhân được khảo sát có thu nhập dưới 3 triệu yên/năm, trong khi thu nhập bình quân của nhóm khảo sát khoảng 4,49 triệu yên. Song song với mở rộng số lượng nhà đầu tư, JSDA đặc biệt nhấn mạnh giáo dục tài chính. Với cả cổ phiếu và quỹ đầu tư, nhóm có hiểu biết tài chính cao có tỷ lệ lựa chọn chiến lược nắm giữ dài hạn lớn hơn rõ rệt so với nhóm hiểu biết thấp.
JSDA vì vậy đang triển khai đồng thời nhiều hướng, bao gồm thúc đẩy NISA và hệ thống hưu trí, nâng cao hiểu biết tài chính, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, hỗ trợ startup huy động vốn, thúc đẩy tài chính bền vững, tăng cường an ninh mạng và ứng dụng AI vào hoạt động chứng khoán.
Hong Kong tăng tốc IPO, công nghệ trở thành động lực lớn
Theo chia sẻ của bà Peony Lee, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chứng khoán Hong Kong, thị trường IPO Hong Kong ghi nhận sự phục hồi mạnh trong 9 tháng đầu năm 2026.
Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong đứng thứ hai thế giới về giá trị huy động qua IPO, với 116 doanh nghiệp niêm yết mới và tổng số vốn huy động đạt 49,4 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp niêm yết tăng 76%, trong khi giá trị huy động tăng 112%.
Bà Peony Lee cho biết động lực đáng chú ý đến từ nhóm công nghệ, truyền thông và viễn thông. Nhóm này chiếm 52% số doanh nghiệp niêm yết mới và đóng góp 68,1% tổng vốn huy động. Đồng thời, 38 thương vụ niêm yết theo mô hình A+H đóng góp gần 70% tổng vốn huy động trong 9 tháng đầu năm.
Nhu cầu từ nhà đầu tư cũng duy trì ở mức cao. Theo số liệu bà Peony Lee trình bày, 100% các thương vụ IPO được đăng ký mua vượt mức, 94% trong số đó có mức đăng ký từ 20 lần trở lên. Cùng với sự phục hồi của thị trường sơ cấp, Hong Kong tiếp tục thúc đẩy cải cách khung niêm yết và hạ tầng giao dịch, bao gồm chuẩn hóa lô giao dịch, mở rộng cơ chế nộp hồ sơ không công khai, hướng tới thanh toán T+1 và phát triển các sản phẩm tài sản số.
ICMA nhấn mạnh chiều sâu của thị trường trái phiếu châu Á
Ở mảng trái phiếu, đại diện Hiệp hội Thị trường Vốn Quốc tế (ICMA) đã cập nhật bức tranh phát hành quốc tế tại châu Á. Theo số liệu được ICMA trình bày, tổng giá trị trái phiếu quốc tế phát hành từ châu Á trong năm 2025 đạt 527 tỷ USD, tăng 14% so với năm trước. Nhật Bản chiếm 29% tổng giá trị phát hành, Trung Quốc chiếm 27% và Hàn Quốc chiếm 12%.
Phần trình bày của ICMA cũng dành nhiều dung lượng cho tiến trình quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ. Theo tổ chức này, sau khi các kênh tiếp cận như QFI, CIBM Direct, Bond Connect và Swap Connect được mở rộng, giai đoạn tiếp theo là nâng khả năng sử dụng trái phiếu Nhân dân tệ trong huy động vốn, tài sản thế chấp và quản trị rủi ro. ICMA cho rằng repo, việc công nhận tài sản thế chấp và mở rộng áp dụng GMRA sẽ đóng vai trò quan trọng trong cải thiện thanh khoản và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, ICMA giới thiệu Bond Data Taxonomy - BDT, một ngôn ngữ dữ liệu chung có thể đọc bằng máy, áp dụng cho cả trái phiếu truyền thống và trái phiếu token hóa. Theo đó, BDT hướng tới chuẩn hóa dữ liệu, thúc đẩy xử lý xuyên suốt và tăng khả năng tương tác giữa các hệ thống; tiêu chuẩn này đã được sử dụng trong các đợt phát hành trái phiếu xanh kỹ thuật số của Chính quyền Hong Kong và HKMA.
Các báo cáo, chia sẻ từ đại diện các tổ chức thành viên ASF vẫn đang tiếp tục trình bày trong khuôn khổ phiên làm việc và sẽ được cập nhật trong các nội dung tiếp theo của Hội nghị.
Trong vai trò diễn đàn kết nối các hiệp hội và thành viên thị trường, ASF AGM 2026 vì vậy không chỉ là nơi cập nhật tình hình từng thị trường, mà còn tạo không gian để các bên chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện xu hướng và mở rộng hợp tác trong quá trình phát triển thị trường vốn theo hướng hiện đại, minh bạch và hội nhập hơn.
Theo Lê Thành
