Hà Nội sẽ quy hoạch các trường đại học thành bao nhiêu khu vực?

Hà Nội hình thành các không gian đào tạo theo chuyên ngành

Hà Nội đang định hướng phân bố lại không gian giáo dục đại học gắn với quá trình tái thiết đô thị, giảm áp lực cho khu vực trung tâm và mở rộng dư địa cho đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thay vì chỉ giải quyết nhu cầu mở rộng cơ sở vật chất của từng trường, việc tổ chức lại mạng lưới đại học được đặt trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, theo hướng hình thành các cụm đào tạo gắn với đặc điểm và động lực phát triển của từng khu vực.

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Quang Tuyên, thành phố ưu tiên các ngành khoa học cơ bản, khoa học - công nghệ, khoa học xã hội và nhân văn, đồng thời tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cốt lõi như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao và kinh tế số.

Trong các không gian được định hướng, Khu đô thị Đại học và Nghiên cứu Hòa Lạc tại cực phía Tây có quy mô lớn nhất, khoảng 1.000-1.500 ha.

Khu vực này được định hướng trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, nghiên cứu đa ngành, với trọng tâm là các công nghệ cốt lõi, đồng thời tăng liên kết với hệ sinh thái của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.

Hòa Lạc - Thạch Thất được định hướng thu hút các trường thuộc nhóm khoa học - công nghệ, kỹ thuật cao, kinh tế và tài chính. Việc bố trí các cơ sở đào tạo tại đây được đặt trong mối liên hệ với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và hạ tầng đang tiếp tục được đầu tư tại khu vực phía Tây.

Ở phía Tây Nam, khu đào tạo chuyên ngành Xuân Mai - Chương Mỹ có quy mô khoảng 100-150 ha, tập trung các ngành văn hóa, du lịch, y dược, hành chính, sư phạm và lâm nghiệp.

Khu đào tạo chuyên ngành phía Tây Bắc rộng khoảng 220-250 ha, được định hướng dành cho các cơ sở đào tạo chuyên sâu về an ninh, quốc phòng cùng những ngành văn hóa, nghệ thuật đặc thù.

Trong khi đó, khu đào tạo chuyên ngành hàng không và dịch vụ cảng tại cực phía Bắc có quy mô khoảng 120-180 ha, gắn với khu vực Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Trọng tâm là đào tạo nhân lực kỹ thuật hàng không, quản trị logistics và các dịch vụ hỗ trợ hàng không hiện đại.

Ngoài những khu vực trên, phía Đông gồm Gia Lâm và phía Nam gồm Thường Tín - Phú Xuyên được định hướng phát triển các trung tâm nghiên cứu thực nghiệm, đào tạo chuyên sâu về nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ sinh học.

Cơ sở nội đô được tái cấu trúc, hạ tầng đại học chuyển sang dùng chung

Điểm đáng chú ý trong định hướng mới của Hà Nội là việc mở rộng không gian đại học không đồng nghĩa tất cả trường hiện hữu trong nội đô phải chuyển đi hoàn toàn.

Đối với những cơ sở có giá trị lịch sử hoặc đã được đầu tư đồng bộ, thành phố định hướng giữ lại và tái cấu trúc công năng theo hướng phục vụ đào tạo trình độ cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.

Các hoạt động đào tạo đại trà, cơ sở thực hành quy mô lớn và ký túc xá sinh viên được định hướng chuyển dần ra các khu đô thị đại học tập trung. Với những trường có diện tích chật hẹp, cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu và thuộc diện phải di dời toàn bộ, quỹ đất sau di dời được ưu tiên cho trường phổ thông, công trình công cộng và không gian cây xanh.

Một thay đổi khác là chuyển từ mô hình mỗi trường tự đầu tư một hệ thống hạ tầng riêng sang tăng sử dụng hạ tầng chung giữa các cơ sở trong cùng một cụm.

Các trường có thể cùng khai thác ký túc xá, khu thể thao, công trình văn hóa, thư viện, y tế, phòng thí nghiệm, trung tâm đổi mới sáng tạo và một số dịch vụ phục vụ sinh viên.

Tại cuộc họp về nhu cầu phát triển của các trường đại học trên địa bàn ngày 24/9, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng việc mở rộng không gian cho các trường phải được đặt trong chiến lược phát triển tổng thể, đồng thời đề nghị tăng sử dụng hạ tầng dùng chung để tránh đầu tư phân tán và trùng lặp.

Mô hình này đặc biệt được chú trọng tại Hòa Lạc, nơi đã tập trung Đại học Quốc gia Hà Nội, Khu Công nghệ cao cùng nhiều đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.

Việc hình thành các cụm đại học quy mô lớn cũng kéo theo yêu cầu đồng bộ hạ tầng giao thông, nhà ở và dịch vụ. Trong đó, tuyến đường sắt đô thị số 5 Văn Cao - Hòa Lạc được đặt trong hệ thống giao thông kết nối khu vực phía Tây. Khi mạng lưới giao thông công cộng tốc độ cao được hoàn thiện, khả năng di chuyển giữa khu vực trung tâm và các cơ sở đào tạo mới sẽ thuận lợi hơn, giảm bớt một trong những trở ngại đối với quá trình phân bố lại sinh viên và giảng viên.

Đối với những trường không thuộc diện di dời toàn bộ, thành phố khuyến khích mở rộng tại các cơ sở mới, còn phần diện tích trong nội đô được tái cấu trúc theo hướng ưu tiên nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học và các chương trình chất lượng cao.